Mü’minler nefes alip verdikleri her ani en iyi bir sekilde degerlendirmekle mükelleftirler. çünkü ibadet kavrami bütün zaman ve mekani kapsamaktadir. Hayatinin gayesi ibadet olan mü’minin hiçbir ani ve hiçbir mekani bu vazifeden istisna edilmemistir. Ancak bazi zamanlar ve mekanlar vardir ki, Rabbimiz tarafindan mü’minlere birer nimet olarak bahsedilmistir. Bu zaman ve mekanlarda yapilan güzel amellerin daha fazla mükafat getirecegi, dua ve tevbe/istigfarlarin kabul edilecegi belirtilmis ancak, islenen günahlarin daha az cezaya müstehak olacagi hiç ifade edilmemistir.
Mü’minler için adeta birer benzin istasyonu niteligindeki bu yer ve zamanlarda manevi depolar doldurulur, durum muhasebesi yapilir ve böylece yeniden bir toparlanma, canlanma ve hareketlilik baslamis olur. iste geçirmis oldugumuz Regaib ve Mi’rac gecelerinden sonra Beraet Gecesi de böyle mübarek gecelerimizden birisidir.
Beraet Gecesi sirlarla dolu bir gecedir. Akledemeyecegimiz nice seyin vuku buldugu, karar kildigi bir gecedir. Olanlarin nasilligi ve niceligi üzerinde fazla durmadan bu gecenin gerçekten mübarek, feyizli bir gece oldugunu biliriz. isin iç yüzünü ise Allah’a havale ederiz. Bu geceye en büyük serefi ise Kur’an kazandirmistir. O, bu gecede Levh-i Mahfuz’dan dünya semasina topluca indirilmis, oradan da Kadir Gecesi’nden itibaren peyder pey Hz.Peygamber’e indirilmeye baslanmistir.
Duhan Suresi’nin 3.ayetinde, “Biz onu (Kur’an’i) mübarek bir gecede indirdik.” buyrulmustur. Müfessirlerden çogunun açiklamasina göre bu ayet-i kerimede zikredilen gece Kadir Gecesi’dir. Bazi alimlere göre ise, burada adi geçen gece sa’ban Ayi’nin on besinci gecesi olan Beraet Gecesi’dir.
Mübarek Beraet Gecesiyle ilgili rivayetlerden bazilari ise söyledir:
Cenab-i Hakk’in tüm kazalari sa’ban’in on besinci gecesinde ilgili meleklere teslim edilir. Beraet Gecesi emirlerin Levh-i Mahfuz’dan yazilmasina baslanir. Katipler bu geceden gelecek seneki Beraet Gecesi’ne kadar olacak olan bütün vakalari yazmaya baslarlar. Ve bu is Kadir Gecesi bitirilir ve ilgili meleklere teslim edilir. (1)
Beraet Gecesi’ne mahsus su bes haslet vardir:
1- Her mühim is o gece ayrilir.
2- O geceki ibadetin fazileti çok büyüktür.
3- ilahi rahmet bol bol akar, feyezan eder.
4- Magfiret gecesidir.
5- O gece Peygamber Efendimiz’e sefaat hakkinin tamami verilmistir. çünkü Önderimiz (s.a.v.) sa’ban’in on üçüncü gecesi ümmeti hakkinda sefaat istemis, bu sefaatin üçte biri kendisine verilmis. On dördüncü gece yine istemis üçte biri daha verilmis. On besinci geceki talebinden sonra ise bu gece sefaatin tamami ihsan buyrulmus. Bu sefaatten mahrum olanlar devenin ürküp kaçtigi gibi kaçanlardir. ilahi adetlerden biridir ki, bu gece zemzem kuyusunun suyu artar. sa’ban’in on besinci gecesi olan bu geceye Mübarek, Beraet, Sak (beraat, ferman), Rahmet isimleri verilmistir. (2)
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de söyle buyurur:
“sa’ban’in on besinci gecesi oldugu zaman o gece kaim olun, gündüzünü de oruçlu geçirin. süphesiz ki Allahu Teala o gece günes batinca dünya semasina iner ve söyle buyurur: “istigfar eden yok mu günahini afvedeyim. Rizik isteyen yok mu onu riziklandirayim. Hasta olan ve sifa dileyen var mi ona afiyet edeyim. sunu isteyen var mi, bunu isteyen var mi?...” Ta sabaha kadar böyle devam eder.” (3)
Hz.Aise (r.anha) validemiz söyle anlatir: “Bir gece Peygamber (s.a.v.)’i kaybettim. Odamdan ayrilmisi. O’nu aramak için disari çiktim. Bir de baktim ki, Baki mevkiinde basini semaya kaldirmis olarak duruyor. Beni görünce bana dedi ki: “Ya Aise, Allah ve Rasülü’nün seni birakmis olmasindan mi korkuyorsun?” Dedim ki: “Ya Rasülallah, ben de seni diger hanimlarinin yanina gitti sanmistim.” O söyle ferman buyurdu: “süphesiz ki Allahü Teala sa’ban’in yarisinda geceleyin dünya semasina tecelli eder ve Kelb kabilesinin koyun sürülerinin killarindan çok kisiyi affeder.” (4)
Beraet Gecesi hakkinda kilinmasi istenen belirli bir namaz yoktur. Bu gece hakkinda rivayet edilen yüz rekat veya daha az rekat namaz kilmanin faziletine dair yapilagelen rivayetlerin asli yoktur. (5) Bu konuda en güzel örnegimiz Efendimiz (s.a.v.)’in hali ve O’nun su sözüdür. “Bu geceyi kaim olarak, gündüzünü de saim (oruçlu) olarak geçirin.” Buna göre yapmamiz gerekenleri su sekilde siralayabiliriz:
1- Kiyam ve siyam.
2- Kur’an’in sereflendirdigi gecelerde verecegimiz kararla Kur’an’i hayatimiza indirgeyerek Beraet ve Kadir gecelerini yasatmaliyiz.
3- Rabbimiz’in kullarina olan çagrisina kulak verip her animizda ve her seyimizde O’na kosmaliyiz. Dareyn saadetini O’ndan istemeliyiz.
4- Peygamberimiz’in ayinda O’nun izinde olmaya söz verip, sünnetini ihya ile ümmetin ayi olan Ramazan’a hazirlanmaliyiz.
Allah’in ayi Receb’de kullugumuzu pekistirmeden, Peygamber ayi sa’ban’da ümmet olusumuzun suuruna ermeden Ramazan’in magfiret ve bereketinden istifade etmek muhaldir.
Beraet Geceleriniz mübarek olsun.
Selam ve dua ile.
KAYNAKLAR:
1- Kurtubi, 16/127-128; Mecmuatün
mine’t-Tefasir, Hazin, 5/447.
2- H.Basri çantay, Kur’an-i Hakim, 3/905 (seyhzade, Razi, Ebussuud)
3- et-Tac, 2/93 (i.Mace)
4- et-Tac, 2/93 (i.Mace, Tirmizi, A. b. Hanbel)
5- H.B.çantay, a.g.e., 3/905.