1. İsmail aleyhisselam hakkında genel bilgiler
Yemen'den gelip Mekke ve cıvarina yerleşen Cürhüm kabilesine gönderilen ve Muhammed
aleyhisselamin dedelerinden olan bir peygamberdir. Ismi Kur'an-i Kerimde bildirilmistir:
« Biz Nuh'a ve ondan sonraki peygamberlere vahyettigimiz gibi
sana da vahyettik. Ve (nitekim) Ibrahim'e, Ismail'e, Ishak'a, Yakub'a, esbâta
(torunlara), Isa'ya, Eyyub'e, Yunus'a, Harun'a ve Süleyman'a vahyettik »
. Babasi Ibrahim aleyhisselam annesi ise Hacer Hatun'dur.
2. Hz. Ismail'in hikayesi
Ismail aleyhisselam, Sam diyarinda (Filistin, Suriye) dogdu.Babasi Ibrahim aleyhisselam,
Allahü Teâlânin emriyle, annesi Hacer Hatunla birlikte Mekke'ye götürdü . Yanlarina
bir mikdar yiyecek ve su ile birlikte simdiki Kâbe'nin bulundugu yere birakarak Sam'a
döndü. Bir rivayete göre Ibrahim aleyhisselam Hacer Hatunu Kâbe'nin bulundugu yere
birakinca o: "Sen bizi kime birakiyorsun. Bize kim bakacak ?" sorusuna Ibrahim
aleyhisselam:"Ben sizi Allah'a birakiyorum" demistir. Hacer Hatun bunu
duyunca:"O zaman isini yaptiysan gidebilirsin" demistir. Hacer Hatun su ararken,
simdiki zemzem kuyusunun yerinde yatan Ismail aleyhisselam tepindi. Hacer Hatun ogluna su
verebilmek icin yedi kez Safa ile Merve arasinda kosustu ise de su bulamadi. O zaman
ayaklarini vurdugu veya Cebrail aleyhisselamin vurdugu yerden Zemzem suyu cikti. Hacer
Hatun burada yasarken, Yemen tarafindan Cürhüm kabilesi gelip Mekke'nin bulundugu yere
yerlestiler.
2.1. Ismail aleyhisselamin kurban edilmesi
Hz. Ibrahim bir ara bir rüya gördü. Bu Yüce Allah'in bir vahyi idi. Ona oglu Ismail'i
kurban etmesini emrolunmustu. Bunun üzerine henüz 12 yasinda bulunan Hz. Ismail'i,
Mekke'de Sebir daginin eteginde tenha bir yere götürdü. Onu Allah rizasi icin kurban
etmek istiyordu. Ismail aleyhisselam da:" Babacigim, emrolundugun seyi yap. Insallah
beni sabredenlerden bulursun" diyordu. Bu Allah yolunda fedâkarligin en yüksek bir
nisani idi . Ama, Allahü Teâlâ rüyasinda sadakat göstermesi üzerine ona bir koc
ihsan buyurdu. Ismail aleyhisselam böylece kurban edilmekten kurtuldu. Kurban bayramini
da biz müslümanlar da vak'a yüzünden ihya etmekteyiz. Halilullah'in hangi oglunu
kurban ettigi kesinlikle bilinmemektedir. Kur'an-i Kerim'de sadece oglunu kurban ettigi
belirtilmektedir:«Babasiyla beraber yürüyüp gezecek
caga erisince: Yavrucugum ! Rüyada seni bogazladigimi görüyoru; bir düsün ne dersin ?
dedi. O da cevaben : Babacigim ! Emrolundugun seyi yap. Insaallah beni sabredenlerden
bulursun, dedi » . Fakat cumhura göre kurban edilen cocugun
Ismail aleyhisselam'in oldugu kanaatindadir. Bazi müfessirlere göre ise Ismail
aleyhisselamin degil de Ishak aleyhisselamin kurban edildigini öne sürmektedirler.
Yalniz, bu fikri Israilogullari da söylemektedirler.
2.2. Ismail aleyhisselamin peygamberligi
Hz. Ismail genclik cagina gelince, Cürhümlülerden iki defa evlendi . Daha sonra tekrar
Mekke'ye gelen Ibrahim aleyhisselamla birlikte Kâbe-i Muazzamayi insâ ettiler ve hac
ibadetini yaptilar . Ismail aleyhisselam Yemen kabilelerine (Cürhüm kabilesi) ve
„Amalika" denilen eski bir kavme peygamber olarak gönderildi. Insanlara babasi Hz.
Ibrahim'e bildirilen dinin hükümlerini teblig etti ve daveti 50 yil sürdü. Buna ragmen
maateesüf pek az kimse iman etti. Ishak aleyhisselami yanina davet edip kizini onun oglu
Iys'a nikahladive bazi vasiyetler de bulundu. Babasi Ibrahim aleyhisselam'in ölümünden
40 sene sonra , 133 veya 137 yaslarinda iken Mekke'de vefat etti. Ekseri rivayete göre
Mescid-i Haram'da Kabe-i Muazzamanin kuzey duvari önünde bulunan Hatim denilen yere defn
edildi. Ismail aleyhisselamin 12 oglundan cogalan torunlari zamanla Arabistan
Yarimadasi'nin her tarafina yayildilar. Peygamber efendimizin (s.a.v.) 20. dedesi Adnan
ile Ismail aleyhisselam arasinda 30 baba vardi . Peygamberimiz efendimiz (s.a.v.) de bir
Hadis-i serifinde : « Allahü Teâlâ Ademogullarindan
(Hz.) Ismail'i secti. Ismail'in evladindan (ogullarindan) Kinane'yi, Kinaneogullarindan
Kureys'i secti ve ayirdi. Kureys'ten Hasimogullarini, Hasimogullarindan da beni secti ve
ayirdi » (Kadizâde) buyurmistur.
Faydalandigim eserler:
Kur'an-i Kerim ve aciklamali Türkce meali, Kral Fahd Matbaasi, Medine-Münevvere, 1992
Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük Islam ilmihali, Akcag yayinevi
Heyet, Dini terimler sözlügü, cilt: 1, Hakikat kitabevi, Istanbul, tarihsiz